Mala Zarar Verme Suçu Nedir?

Mala Zarar Verme Suçu Nedir?

Başkasına ait taşınır veya taşınmaz malı kısmen veya tamamen yıkmak, tahrip etmek, yok etmek, bozmak, kullanılamaz hale getirmek veya kirletmek mala zarar verme suçunu oluşturur.

“Madde 151- (1) Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hale getiren veya kirleten kişi, mağdurun şikayeti üzerine, dört aydan üç yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.”

Mala Zarar Verme Suçu Şikayet, Zamanaşımı ve Uzlaştırma:

Suçun basit hali şikayete tabii olup şikayet süresi 6 aydır. TCK md. 152’de düzenlenen suçun nitelikli halleri ise şikayete tabii değildir. Ancak 8 yıllık dava zamanaşımı süresi bu durumda yine de geçerlidir. Savcılık suçun işlenmesinin ardından geçen 8 yıllık sürede soruşturma başlatabilir. Suçun basit hali uzlaştırmaya tabii suçlar arasında gösterilmiştir.

Mala Zarar Verme Suçunda Görevli ve Yetkili Mahkeme:

Mala zarar verme suçunda yetkili mahkeme suçun işlendiği yer mahkemesiyken görevli mahkeme ise asliye ceza mahkemeleridir.

Mala Zarar Verme Suçunun Şartları ve Unsurları:

Mala zarar verme suçu mülkiyet hakkını koruyan kasten işlenenen bir suçtur. Bu suçun işleniş biçimleri kanunda sıralı şekilde sayılmıştır. Bu nedenle suça neden olan eylem seçimlik hareketli bir fiildir.

“Mala zarar verme suçu, başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılmaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddi varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilan yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.” (YCGK 2022/409 E. 2022/586 K.)

Fail:

Herhangi bir gerçek kişi bu suçun faili olabilir.

Mağdur:

Herhangi bir gerçek kişi bu suçun mağduru olabilir.

Fiil:

Mala zarar verme suçu 6 şekilde işlenebilir:

Malı Bozmak suretiyle,

Kullanılmaz hale getirmek suretiyle,

Yıkmak suretiyle,

Tahrip etme suretiyle,

Yok etme suretiyle,

Kirletmek suretiyle,

Suçun Hukuki Konusu:

Mala zarar verme suçunda korunan hukuki değer mülkiyet hakkıdır.

Suçun Manevi Unsuru:

Mala zarar verme suçunun oluşabilmesi için mutlaka belirli bir kastın varlığı gereklidir. Mala zarar verme suçu taksirle işlenemez.

Mala Zarar verme Suçunda İştirak, Teşebbüs ve İçtima:

Mala zarar verme suçu teşebbüse müsait bir suçtur. Suça iştirak konusunda genel hükümler uygulanır. Mala zarar verme suçu hırsızlık suçuyla birlikte işlenirse fail yalnızca hırsızlık suçundan cezalandırılır. Örnek vermek gerekirse çaldığı bir çantayı yakan kişi her ne kadar çantayı yakarak mala zarar verme suçunu işlemiş olsa da yalnızca hırsızlık suçundan cezalandırılmalıdır.

Mala Zarar Verme Suçunda Cezayı Arttıran ve Azaltan Sebepler:

Mala zarar verme suçunun nitelikli hali TCK md. 152’de düzenlenmiştir buna göre:

“Madde 152- (1) Mala zarar verme suçunun;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş veya kamunun yararlanmasına ayrılmış yer, bina, tesis veya diğer eşya hakkında,

b) Yangına, sel ve taşkına, kazaya ve diğer felaketlere karşı korunmaya tahsis edilmiş her türlü eşya veya tesis hakkında,

c) Devlet ormanı statüsündeki yerler hariç, nerede olursa olsun, her türlü dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğu hakkında,

d) Sulamaya, içme sularının sağlanmasına veya afetlerden korumaya yarayan tesisler hakkında,

e) Grev veya lokavt hallerinde işverenlerin veya işçilerin veya işveren veya işçi sendika veya konfederasyonlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında,

f) Siyasi partilerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve üst kuruluşlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında,

g) Sona ermiş olsa bile, görevinden ötürü öç almak amacıyla bir kamu görevlisinin zararına olarak,

İşlenmesi halinde, fail hakkında bir yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(2) Mala zarar verme suçunun;

a) Yakarak, yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak,

b) Toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olmak suretiyle,

c) Radyasyona maruz bırakarak, nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanarak,

işlenmesi halinde, verilecek ceza bir katına kadar artırılır.

(3) Mala zarar verme suçunun işlenmesi sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin geçici de olsa aksaması hâlinde, yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.”

Mala zarar verme suçunda şahsi cezasızlık veya cezada indirimi gerekli gören haller TCK md. 167’de düzenlenmiştir buna göre:

“Madde 167- (1) Yağma ve nitelikli yağma hariç, bu bölümde yer alan suçların;

a) Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin,

b) Üstsoy veya altsoyunun veya bu derecede kayın hısımlarından birinin veya evlat edinen veya evlatlığın,

c) Aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin,

Zararına olarak işlenmesi halinde, ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz.

(2) Bu suçların, haklarında ayrılık kararı verilmiş olan eşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamayan kardeşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamakta olan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derecede kayın hısımlarının zararına olarak işlenmesi halinde; ilgili akraba hakkında şikayet üzerine verilecek ceza, yarısı oranında indirilir.”