Anlaşmalı Boşanma İçin Neler Gereklidir?

Anlaşmalı Boşanma Davası Hakkında

Anlaşmalı boşanma davası, her iki tarafın boşanma ile ilgili tüm şartları ve sonuçları kabul ettiği bir süreçtir. Bu tür davalar, genelde daha kısa sürede sonuçlandığı için tercih edilir. Eşler, mahkemeye birlikte başvurarak boşanma talebinde bulunurlar; bir eşin açtığı davayı diğer eş kabul ederse, boşanma işlemi başlatılmış olur.

1. Anlaşmalı Boşanma Süreci Nasıl İlerler?

Anlaşmalı boşanma, en az bir yıl süren evliliklerde gerçekleşir. Boşanma protokolü hazırlandıktan sonra yetkili aile mahkemesine dilekçe ile sunulur. Eşlerin, bir avukat aracılığıyla ya da doğrudan mahkemeye başvurup, birinin açtığı davayı diğerinin kabul etmesiyle süreç başlar.  Mahkeme, taraflara duruşma günü bildirir. Her iki tarafın da duruşmaya katılması gerekmektedir; avukat bulunsa bile tarafların kendileri mahkeme huzurunda bulunmalıdır. Duruşma sonrasında hâkim, tarafların beyanlarını değerlendirerek karar verir. Hakim, tarafları dinleyerek iradelerinin serbestçe beyan edildiğine kanaat getirmelidir. Ardından, hâkim mali konular ve çocuk durumu ile ilgili tarafların üzerinde anlaştığı düzenlemeleri değerlendirir. Gerekirse çocukların menfaatlerini göz önünde bulundurarak anlaşmada değişiklik yapabilir. Bu değişikliklerin her iki tarafça kabul edilmesi durumunda boşanma gerçekleşir.

2. Anlaşmalı Boşanma Şartları

Anlaşmalı boşanma, eşlerin hukuki sonuçlarla ilgili her konuda uzlaşması durumudur.

Anlaşmalı boşanma davasının devamı için Medeni Kanun’da belirli şartlar bulunmaktadır. Bu şartlar yerine getirilmezse, dava sürdürülemez. Şartlar şunlardır:

a. Evlilik süresi en az bir yıl olmalıdır. Bir yıllık sürenin başlangıç tarihi önem arz etmektedir. Bir yıllık sürenin tespitinde eşlerin resmi nikâh yaptıkları tarih esas alınır. Evlilik öncesindeki nişanlılık süreci veya imam nikahlı olarak geçirilen dönem, bu süreye dâhil edilemeyecektir.

b. Eşler, birlikte mahkemeye başvurmalı ya da birinin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi gerekir. Anlaşmalı boşanma davası açıldıktan sonra eşlerden biri, boşanma iradesinden dönebilir. Bu durumda hâkim tarafından anlaşma sağlanamadığı gerekçesiyle dava reddedilmeyecek, aksine dava çekişmeli hale gelecektir.

c. Tarafların, hâkim önünde iradelerini beyan etmeleri zorunludur. Hakim önünde, her iki eş tarafından da boşanma iradesi tereddütsüz şekilde ortaya konulmalıdır.

d. Hâkimin, tarafların mali şartlarını ve çocuk durumunu içeren düzenlemeyi uygun bulması gerekir. Bu nedenle şayet hâkim taraflarca kararlaştırılan hususların uygun olmadığı kanaatindeyse, boşama protokolünde değişiklik yapabilecektir. Fakat bu değişikliğin muhakkak taraflarca da onaylanması gerekir. Aksi durumda boşanmaya hükmedilemeyecektir.

3. Anlaşmalı Boşanma İçin Gerekli Evraklar

Bu belgelerin hukuka uygun hazırlanması, dava sürecinin hızlanmasına yardımcı olacaktır. Boşanmak isteyen eşlerin hazırlaması gereken belgeler şunlardır:

– Boşanma dilekçesi

– Anlaşmalı boşanma protokolü (Anlaşmalı boşanma için, tarafların boşanma taleplerini içeren bir protokol hazırlamaları gereklidir. Bu protokol, boşanma sürecinin en önemli belgelerinden biridir. Protokol, taraflar arasında çıkabilecek uyuşmazlıkların önüne geçmek amacıyla mal paylaşımı ve çocuk velayeti gibi konuları düzenlemelidir. Bu belge, mahkemeye sunulmalı ve duruşmada da hâkime ibraz edilmelidir.)

– Tarafların ve varsa çocukların kimlik fotokopisi

– Nüfus kayıt örneği

– Evlilik cüzdanı fotokopisi

– Mal paylaşımına dair belgeler

4. Duruşma Süresi

Duruşma tarihi, mahkemenin yoğunluğuna göre değişiklik gösterebilir. Bazı durumlarda duruşma birkaç gün içinde yapılabilirken, bazı durumlarda birkaç ay sürebilmektedir.

5. Nafaka Hususu

Taraflardan biri nafaka talep ediyorsa, bu durum anlaşmalı boşanma protokolünde belirtilmelidir. Yoksulluk nafakası, boşanma sonrası bir tarafın maddi durumu kötüleşirse talep edilebilir. Eğer taraf, boşanma protokolünde nafaka talep etmemişse, sonrasında bu talebi geri almak mümkün değildir.

6. Anlaşmalı Boşanma Kararına İtiraz Hakkı

Eşlerin anlaşmak suretiyle boşanma kararı almaları ve açılan dava sonucunda boşanmanın gerçekleştirilmesi halinde bu karara itiraz edilmesi mümkündür. Zira kanunumuzda eşlerin anlaştıkları hususlara ilişkin irade beyanından dönmesini engelleyici bir hüküm bulunmamaktadır. Bu durumda eşlerden biri boşanma kararına itiraz etmişse artık bir anlaşma iradesinden bahsedilemeyeceğinden davanın çekişmeli boşanma olarak görülmesi gerekir.

7. Anlaşmalı Boşanma Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

4787 Sayılı Kanun uyarınca aile hukukundan doğan davalarda Aile Mahkemeleri , Aile Mahkemesi olmayan yerlerde bu davalara aile mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesi bakmaktadır. 

Yetkili mahkeme ise TMK madde 168’de düzenlenmiştir:

“Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.”

Bu yetki düzenlemesi kesin yetkiye ilişkin olmadığından tarafların istedikleri Aile Mahkemesinde anlaşmalı boşanma davası açabilecekleri kabul edilmektedir. Anlaşmalı boşanma davasında çekişmeli herhangi bir husus olmadığından taraflarca yetki itirazında bulunulmayacağının kabulü gerekir.

Anlaşmalı boşanma, tarafların boşanma süreçlerini sorunsuz bir şekilde geçirmeleri için gerekli şartların yerine getirilmesi halinde hâkim tarafından onaylanır. Bu süreçte, hazırlanan protokolde hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan destek almak yararlı olacaktır.